In Rome word je niet zomaar met een mes bedreigd. Het is een veilige stad om doorheen te wandelen, ook 's avonds. Waar je wel op moet letten is afleiding, precies dat moment waarop je omhoog kijkt naar een architectonisch detail en iemand je portemonnee uit je achterzak haalt. Het gebeurt dagelijks, zeker nu het april is en de straten weer volstromen.
De metro en de deurtruc
Lijn A van de metro is het voornaamste jachtterrein. Kritieke haltes zijn Termini, Repubblica, Barberini en Spagna. Zakkenrollers werken in groepen. Ze zien er niet uit als criminelen uit films, vaak zijn het jonge, goed geklede vrouwen of mannen met een jas over hun arm. De meest gebruikte techniek is de deurtruc. Ze wachten tot je in- of uitstapt, creëren een opstopping bij de deuropening, duwen je lichtjes en op het moment dat de zoemer van de deuren gaat, is je portemonnee weg. Zij blijven op het perron staan, jij vertrekt zonder je papieren. De gouden regel is om je rugzak voor op je borst te dragen. Als je bus 64 of 40 neemt vanaf het Termini station richting het Vaticaan, geldt precies dezelfde procedure.
Let ook op bij de kaartjesautomaten. Vaak staan er mensen die aanbieden je te helpen bij het kopen van een ticket, vooral op de grotere stations. Ze beginnen op het scherm te drukken voordat je begrijpt wat er gebeurt en eisen daarna je wisselgeld als fooi. Als het onduidelijk is, ga dan naar het loket met een medewerker of gebruik je creditcard direct bij de poortjes. Dat is de veiligste en snelste manier.
Geluksarmbandjes en valse petities
Als je rond Castel Sant'Angelo of langs de Via dei Fori Imperiali loopt, komt er iemand met een grote glimlach op je af die je vriend noemt. Meestal hebben ze gevlochten armbandjes of kleine prentjes in hun hand. Ze zeggen dat het een cadeau is. Ze pakken je pols en proberen het armbandje vast te maken voordat je kunt reageren. Zodra de knoop vastzit, wordt het cadeau een betaald product en beginnen ze aandringend om geld te vragen. Vaak verheffen ze hun stem om je in verlegenheid te brengen voor andere voorbijgangers. De oplossing is simpel: stop niet. Houd je handen in je zakken, reageer niet op de begroeting en loop door.
Een ander bekend tafereel speelt zich af op pleinen. Jongeren met een klembord houden je tegen en vragen om een handtekening tegen drugs of voor kinderen in nood. Vaak doen ze alsof ze doofstom zijn. Zodra je tekent, bedekken ze het document met hun hand en wijzen ze naar de bedragen van mensen die je voorgingen. Twintig, dertig euro. Het is een oude truc, maar hij werkt nog steeds omdat mensen zich schuldig voelen als ze nee zeggen nadat ze getekend hebben. Negeer de klemborden en loop stevig door.
De restaurantrekening en de visvalstrik
Slecht eten in Rome is tegenwoordig lastig, maar te veel betalen is heel makkelijk. Restaurants met obers die je naar binnen proberen te praten met een menu in zes talen zijn het eerste waarschuwingssignaal. Het echte probleem zit echter in de kleine lettertjes. Als je vis bestelt, let dan goed op de vermelding 'all'etto'. Een hele ovenvis lijkt acht euro te kosten, maar die prijs geldt per honderd gram. Een dorade voor twee personen weegt al snel acht ons en dan betaal je zestig euro voor alleen het hoofdgerecht. Vraag de ober altijd naar het geschatte gewicht en de totaalprijs voordat je bestelt.
Een andere spookkostenpost is brood. Als ze een mandje brengen waar je niet om hebt gevraagd, vraag dan direct of het bij de 'coperto' (servicekosten) inbegrepen zit. Vaak zetten ze het automatisch op tafel en rekenen ze het apart af. Controleer ook de post voor de bediening. Veel menu's vermelden onderaan in kleine letters dat er een percentage aan servicekosten wordt toegevoegd, meestal tussen de tien en vijftien procent. Als de service al is inbegrepen, is een fooi niet verplicht. Dan is er nog de truc met de wijn die niet op de kaart staat. Je vraagt om een glas rood en de ober stelt een speciale fles voor die net binnen is, zonder de prijs te noemen. Bij de rekening ontdek je dat die fles drie keer zo duur is als de rest. Vraag om de wijnkaart, wijs de fles aan die je wilt en controleer de prijs zwart op wit.
Taxi's, meters en vaste tarieven
De officiële witte taxi's met een bordje op het dak zijn het enige vervoermiddel dat je moet overwegen. Negeer iedereen die je een rit aanbiedt in de terminals van de luchthavens of op het station. Voor ritten van de luchthavens Fiumicino en Ciampino naar het historische centrum gelden vaste wettelijke tarieven. De meter wordt dan niet gebruikt. Soms probeert de chauffeur de meter toch aan te zetten met het excuus dat je hotel buiten de zone ligt, dus controleer vooraf de kaart van de Aureliaanse Muur. Je kunt de actuele tarieven en officiële grenzen bekijken op de website Turismo Roma.
Eis voor ritten in de stad dat de meter bij vertrek wordt aangezet. Het excuus van de kapotte pinautomaat is een klassieker. Volgens de wet moeten alle taxi's elektronische betalingen accepteren. Als ze aan het einde van de rit zeggen dat het apparaat niet werkt, zeg dan dat je alleen een kaart hebt en dat je de politie belt via de Comune di Roma. In negentig procent van de gevallen werkt het apparaat dan plotseling weer.
De wachtrij-ontwijkers en dure tickets
De omgeving tussen de Vaticaanse Musea en het Sint-Pietersplein staat vol met tourverkopers. Ze houden je op straat aan en zeggen dat de rij voor de ingang drie uur duurt, maar dat zij tickets hebben om direct naar binnen te gaan. Wat ze verkopen is een rondleiding tegen een fors hogere prijs. Soms word je toegevoegd aan groepen van veertig personen met onervaren gidsen. Andere keren verkopen ze tickets die je zelf voor de helft van de prijs kunt kopen.
Voor de belangrijkste bezienswaardigheden moet je vooraf plannen. Officiële tickets koop je op de officiële websites, zoals die van de Vaticaanse Musea, weken voor je aankomst. Als je in het voorjaar zonder reservering komt, sluit dan aan in de normale rij of verzet je bezoek naar een andere dag. Tickets op straat kopen leidt alleen tot onnodig hoge kosten voor matige diensten.